Jak wygląda atopowe zapalenie skóry u dziecka?

Atopowe zapalenie skóry u dziecka charakteryzuje się przede wszystkim uporczywym, bardzo nasilonym świądem skóry oraz widocznymi zmianami skórnymi, które w dużym stopniu wpływają na jakość życia i codzienne funkcjonowanie dziecka już od najmłodszych miesięcy życia[1][3][6]. Objawy pojawiają się najczęściej pomiędzy 3. a 6. miesiącem życia i ewoluują wraz z wiekiem[1]. W artykule przedstawiamy, jak wygląda atopowe zapalenie skóry u dzieci pod względem objawów, lokalizacji zmian oraz możliwych powikłań.

Najważniejsze objawy atopowego zapalenia skóry u dzieci

Najważniejszym objawem atopowego zapalenia skóry u dziecka jest intensywny świąd, który nasila się szczególnie wieczorem i w nocy, prowadząc do zaburzeń snu, rozdrażnienia i niepokoju[3][4][5][6]. Skóra staje się nadmiernie wysuszona, zaczerwieniona, łuszcząca się i podatna na pękanie, co zwiększa ryzyko jej uszkodzenia[2][3][4]. Choroba często manifestuje się jako ogniska rumieniowe z wyraźnymi granicami, grudki, drobne pęcherzyki oraz nadżerki, które mogą sączyć się lub ulegać zakażeniom bakteryjnym[5][6][1][4].

W przewlekłym przebiegu zmian skórnych obserwuje się pogrubienie skóry oraz lichenizację, czyli wzmożony rysunek linii skórnych[5][6]. Symptomy mogą różnić się w zależności od wieku, stopnia nasilenia oraz fazy choroby[1][2].

Gdzie zlokalizowane są zmiany skórne?

U niemowląt atopowe zapalenie skóry manifestuje się głównie na twarzy, szczególnie na policzkach i czole, a także za uszami, na owłosionej skórze głowy, szyi, tułowiu oraz kończynach[1][3]. Wykwity mają postać grudek, są silnie wysuszone, zaczerwienione i towarzyszy im intensywny świąd[4].

W okresie późniejszym, u starszych dzieci, zmiany są najczęściej widoczne w zgięciach łokciowych i kolanowych, na szyi, dłoniach oraz stopach[3]. Skóra w tych miejscach często ulega pogrubieniu i lichenizacji w wyniku przewlekłego drapania[5][6].

Fazy przebiegu choroby i mechanizm powstawania zmian

Przebieg choroby dzieli się na fazę ostrą i przewlekłą. W fazie ostrej zmiany skórne mają postać rumieniowych ognisk z grudkami, pęcherzykami i nadżerkami[5][6]. Często dochodzi do sączenia i powstawania strupów, szczególnie jeśli dziecko nadmiernie się drapie[4][5]. Ten mechanizm pogarsza stan skóry i sprzyja powstawaniu infekcji bakteryjnych[4][5].

W fazie przewlekłej dochodzi do pogrubienia skóry, wzmożenia naturalnego rysunku linii oraz lichenizacji – stan ten jest efektem długotrwałego drażnienia skóry świądem i drapaniem[6]. Objawy mogą być nasilane przez nieprawidłową pielęgnację, kontakt z alergenami, pot lub łzy[5].

Wpływ na życie codzienne i możliwe powikłania

Silny świąd powoduje trudności ze snem, bezsenność, rozdrażnienie i niepokój, co skutkuje zaburzeniami codziennego funkcjonowania dziecka[4][5][6][3]. Uporczywe drapanie prowadzi do powstawania ran, strupów i ryzyka nadkażeń bakteryjnych, zwłaszcza w wilgotnych czy sączących się ogniskach zmian[1][4]. Dzieci z atopowym zapaleniem skóry mogą też doświadczać zaciemnienia okolic oczodołów, rumienia lub zblednięcia twarzy, zapalenia spojówek oraz rogowacenia mieszkowego[6].

U niektórych pacjentów obserwuje się dodatnie skórne testy punktowe i podwyższone stężenie IgE w surowicy krwi, co wspiera diagnostykę AZS[6].

Indywidualizacja objawów i znaczenie wczesnej obserwacji

Obraz atopowego zapalenia skóry u każdego dziecka może być nieco inny i zależy od wieku, stopnia nasilenia choroby, okresu trwania oraz obecności wywołujących czynników zewnętrznych, takich jak alergeny czy czynniki drażniące[1][2]. Wczesne rozpoznanie i obserwacja pierwszych objawów pozwala na odpowiednią interwencję terapeutyczną, minimalizując ryzyko powikłań i poprawiając komfort życia dziecka.

Podsumowanie

Atopowe zapalenie skóry u dziecka to przewlekła choroba skórna objawiająca się przede wszystkim intensywnym świądem, suchością, zaczerwienieniem i łuszczeniem skóry, które prowadzą do zaburzeń snu i powstawania ran[3][4][5][6]. Zmiany lokalizują się w różnych miejscach w zależności od wieku dziecka, szczególnie na twarzy i kończynach. Przebieg choroby może być bardzo indywidualny, dlatego ważna jest obserwacja i wczesna diagnostyka w celu zastosowania właściwej pielęgnacji i leczenia.

Źródła:

• [1] https://atopicin.pl/atopowe-zapalenie-skory-u-dzieci/
• [2] https://www.cetaphil.pl/porady-pielegnacyjne/atopowe-zapalenie-skory-u-dzieci-przyczyny-objawy-i-leczenie.html
• [3] https://www.dexeryl.com/pl-pl/landing-page/blog/atopowe-zapalenie-skory/objawy-atopowego-zapalenia-skory-azs
• [4] https://www.laroche-posay.pl/article/atopowe-zapalenie-skory-wszystko-co-musisz-wiedziec
• [5] https://receptomat.pl/post/az/atopowe-zapalenie-skory-azs-u-dzieci
• [6] https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/choroby/skora/62304,atopowe-zapalenie-skory-azs-u-dzieci